Sukces w sukecesji odcinek 1

SUKCES W SUKCESJI

Planowanie spadkowe to zagadnienie, które ma w naszym kraju zaledwie kilkuletnią tradycję. Na pytanie, czym jest sukcesja i jak ją zaplanować, niewiele osób udzieli poprawnej i wyczerpującej odpowiedzi. Nie lubimy mówić, a nawet myśleć o śmierci i bardzo często nie zdajemy sobie sprawy z konsekwencji, do jakich ona prowadzi – niezależnie od wielkości majątku, sytuacji rodzinnej czy formy osiągania przychodu. Co zatem zrobić, aby odnieść sukces w sukcesji?

Kluczem do zrozumienia idei planowania jest świadomość, że sukcesja to nie jednorodna wiedza, lecz umiejętność świadomego łączenia narzędzi prawnych, finansowych i kompetencyjnych.

Niewiele osób potrafi świadomie zaplanować przekazanie majątku tak, aby przebiegło ono w sposób niezakłócony. Składa się na to wiele powodów, w tym w szczególności brak wiedzy na temat zagrożeń związanych z brakiem planowania oraz nieznajomość możliwości, jakie stwarzają obecnie narzędzia prawne i finansowe. Istotnym czynnikiem jest także przywiązanie do utartych schematów dziedziczenia regulowanych przez ustawę i tradycję. Oznacza to, że w zmieniającej się rzeczywistości prawnej, społecznej i gospodarczej oraz w dobie budowania majątków rodzinnych i firmowych coraz częściej nie zarządzamy nimi samodzielnie, pozwalając, aby zarobione przez nas pieniądze, zaciągnięte zobowiązania i nabyte aktywa ulegały rozdrobnieniu. To z kolei prowadzi niejednokrotnie do degradacji dorobku naszego życia oraz do konfliktów między osobami bliskimi nam na gruncie rodzinnym i biznesowym.

Podstawowym zagrożeniem wynikającym z braku planowania jest konflikt. Majątek poddany zasadom dziedziczenia ustawowego zazwyczaj podlega współwłasności, która często prowadzi do sporów i nieporozumień na tle jego podziału, korzystania z niego i zarządzania nim.

Drugim, wspomnianym zagrożeniem staje się degradacja majątku. W sytuacji dziedziczenia przez kilka osób, wspomniana wyżej współwłasność to droga do braku sprawnego zarządzania majątkiem. Co za tym idzie – konflikt prowadzi do rozdrobnienia majątku, rozmycia odpowiedzialności i braku skutecznego wykorzystywania.

Kolejne niebezpieczeństwo dotyczy przedsiębiorców. Obecny stan prawny i brak świadomości w gronie właścicieli i wspólników firm powoduje, że znaczna część przedsiębiorstw nie ma szansy przetrwać śmierci osoby kluczowej – właściciela lub wspólnika. Oznacza to, że budowane przez nas podmioty gospodarcze będą często trwać wyłącznie przez jedno pokolenie. Powodem tej sytuacji są w szczególności: zły dobór formy prawnej, brak przygotowania organizacji od strony kompetencyjnej, „ręczne” metody zarządzania firmami oraz brak zabezpieczeń finansowych na wypadek, gdy śmierć właściciela lub wspólnika generuje określone koszty, wynikające zarówno z szeroko rozumianych przepisów prawa jak i z obrotu gospodarczego.

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla naszej rodziny, majątku czy firmy są długi spadkowe, czyli zobowiązania, które zostawia po sobie zmarły. Dotyczy to oczywiście znanych i najczęściej zidentyfikowanych zobowiązań, takich jak kredyty, pożyczki czy leasingi. Niemniej, ilość zobowiązań, których zaistnienia często nie podejrzewamy lub nie dopuszczamy do świadomości, jest znacznie większa. Mowa tutaj chociażby o kosztach wynikających z zakresu prawa cywilnego (np. zachowki), prawa gospodarczego (np. spłaty między wspólnikami firmy a spadkobiercami zmarłego) i prawa podatkowego (np. podatek od spadków i darowizn, konsekwencje podatkowe likwidacji firmy). Dodać do tego należy często występujące konsekwencje wynikające z prawa administracyjnego (np. problematyka koncesji i zezwoleń).

Istotnym problemem wydaje się również sprawne zarządzanie majątkiem oraz finansowe i „życiowe” bezpieczeństwo osób nam bliskich. Warto tu wspomnieć w szczególności o ryzyku współwłasności majątku z osobami małoletnimi. Nadzór nad majątkiem osób, które nie ukończyły osiemnastego roku życia sprawuje sąd rodzinny i opiekuńczy, co oznacza, że podstawowym kryterium wszystkich działań majątkowych, których wolno dokonywać opiekunom dziecka staje się właśnie dobro dziecka. Jest to oczywiście celowe rozwiązanie, mające zabezpieczyć los małoletniego, jednak konsekwencją takiego zabezpieczenia jest bardzo często paraliż zarządczy. Opiekunowi bez zgody sądu wolno dokonywać na majątku osoby małoletniej jedynie tzw. czynności zwykłego zarządu. Oznacza to w praktyce, że jeśli małoletni stał się współwłaścicielem ułamka nieruchomości, to w nieruchomości tej wolno mieszkać, wolno ją wynająć lub odnowić – ale bez zgody sądu na pewno nie wolno jej zbyć lub obciążyć prawem (np. zaciągnąć kredytu zabezpieczonego na tej nieruchomości). Warto też szczególnie podkreślić, że jedynie stosując określone rozwiązania prawne, będące składowymi planu sukcesji, jesteśmy w stanie zgodnie z własną wolą skutecznie wyznaczyć osoby, które obejmą opiekę nad dziećmi na wypadek śmierci obojga rodziców.

Planowanie sukcesji jest dziedziną, w której muszą znaleźć połączenie kompetencje prawników i odpowiedzialnych doradców finansowych.

Działania prawne obejmują większość dziedzin prawa – poczynając od prawa spadkowego i szeroko rozumianego prawa cywilnego, poprzez prawo gospodarcze, prawo podatkowe aż do wybranych zagadnień prawa administracyjnego.

Skonstruowany na tej podstawie system zabezpieczeń prawnych musi zostać oparty o właściwe źródła finansowania. Istotą odpowiednio dobranych rozwiązań finansowych jest możliwość generowania środków lub zabezpieczenia kapitału poza masą spadkową, wolnych od podatku od spadków i darowizn. Warunki te spełniają narzędzia finansowe, z których wypłata jest kwalifikowana jako odszkodowanie lub świadczenie – czyli w szczególności różnorodne produkty ubezpieczeniowe.

Warto jeszcze raz przypomnieć, że na konsekwencje braku planowania sukcesji są narażeni praktycznie wszyscy, a w szczególności osoby obciążone zobowiązaniami, rodzice niepełnoletnich dzieci, właściciele i wspólnicy firm czy partnerzy w związkach nieformalnych.

Dopiero przemyślane i zindywidualizowane połączenie rozwiązań prawnych i finansowych możemy nazwać planem sukcesji, który zabezpieczy naszą rodzinę i majątek na wypadek śmierci osób kluczowych – czyli zapewni sukces w dziedzinie sukcesji.

Odwiedź nas na Facebooku

Skomentuj

Twój adres e-mail będzie niewidoczny.

*